Tờ Hoàn Cầu thời báo mới đây đăng bài phân tích với nội dung Trung Quốc sẵn sàng “chiến” với nhiều nước cùng lúc, trên thực tế có lẽ chỉ để chứng minh sự hung hăng của Bắc Kinh, lộ ra điểm yếu hay rằng vị thế của nước này đang ngày càng suy yếu nhiều mặt trên đấu trường thế giới.

Thách thức Mỹ và thế giới

Đêm hôm 28/6, tờ Hoàn Cầu thời báo có bài phân tích “India’s wishful thinking an illusion as PLA is prepared on all fronts” (tạm dịch “Ấn Độ ảo mộng khi quân đội Trung Quốc sẵn sàng trên mọi mặt trận”). Theo bài viết này, Bắc Kinh đủ sức cùng lúc mở nhiều mặt trận với nhiều nước, nên Ấn Độ đừng kỳ vọng sẽ giành lợi thế trước Trung Quốc.

Bài viết chỉ ra rằng, Trung Quốc tiến hành hàng loạt cuộc tập trận gần như cùng quãng thời gian. Trong đó, theo kế hoạch thì hôm nay (1/7), Trung Quốc có cuộc tập trận quy mô lớn ở Hoàng Sa thuộc chủ quyền Việt Nam. Cuộc tập trận dự kiến kéo dài đến ngày 5/7.

Bên cạnh đó, Bắc Kinh cũng đã điều động một nhóm tàu chiến bao gồm các tàu khu trục và tàu hộ tống đến hoạt động ở Biển Đông từ hôm 18/6. Ngoài ra, bài báo cho hay Quân đoàn 73 của Trung Quốc vừa tiến hành tập trận quy mô lớn ở tỉnh Phúc Kiến. Cuộc tập trận có sự tham gia của cả xe bọc thép đổ bộ ZBD-05.

Thời gian qua, Bắc Kinh liên tục điều động quân đội tập trận ở Biển Đông gây ra nhiều quan ngại cho cộng đồng quốc tế. Cuối tháng 3, tờ South China Morning Post dẫn thông báo từ quân đội Trung Quốc cho hay máy bay quân sự nước này vừa tiến hành cuộc tập trận chống tàu ngầm ở Biển Đông. Đến giữa tháng 4, nhóm tác chiến tàu sân bay Liêu Ninh của Trung Quốc lần lượt vượt qua eo biển Miyako, eo Ba Sĩ và tiến vào Biển Đông để tổ chức tập trận.

Đến tháng 5, tờ South China Morning Post dẫn một số nguồn tin trong quân đội Trung Quốc tiết lộ sẽ điều động một nhóm tác chiến tàu sân bay tham gia cuộc tập trận trên Biển Đông. Thời điểm chính xác của cuộc tập trận không được tiết lộ.

Trả lời Thanh Niên, ông Carl O.Schuster (cựu Giám đốc bộ phận điều hành của Trung tâm tình báo hỗn hợp – Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương của hải quân Mỹ và đang giảng dạy ở Đại học Hawaii về quan hệ quốc tế, lịch sử) nhận định: Việc Trung Quốc tiết lộ sắp tập trận ở Biển Đông ẩn chứa thông điệp gửi đến ASEAN về việc Bắc Kinh sẵn sàng bất chấp, không từ bỏ cái họ gọi là “lợi ích cốt lõi”. Trong đó, Trung Quốc muốn dụ ngôn rằng nước này sẽ không bao giờ từ bỏ những gì mà họ xem là lợi ích. Bên cạnh đó, Bắc Kinh muốn thách thức Mỹ khi tỏ thái độ thể hiện không ngần ngại sức mạnh của Washington trong khu vực.

Phải chăng Bắc Kinh đang lo sợ?

Tờ Thanh Niên dẫn nhận xét của TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ): “Hoàn Cầu thời báo là một kênh của Nhân dân nhật báo trực thuộc Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), nên có thể xem là “tiếng nói” của Bắc Kinh. Vì thế, nội dung bài viết có thể xem là phần nào đó của thông điệp mà Trung Quốc muốn truyền đi. Thế nhưng, theo bài báo trên thì có thể thấy việc Bắc Kinh đang gây bất ổn trên nhiều “mặt trận” chỉ gây lãng phí nếu so với những gì Trung Quốc tìm cách chứng minh”. TS Nagao chỉ ra 3 lý do cho nhận định trên.

Một là, việc Trung Quốc cố chứng tỏ rằng nước này đủ sức đảm đương cùng lúc nhiều “mặt trận” chỉ cho thấy đó là vấn đề mà Bắc Kinh đang lo ngại. Thực tế, chỉ khi lo ngại vấn đề gì đó thì người ta mới tìm cách chứng minh.

Thứ hai, những hoạt động này của Bắc Kinh thực tế không chỉ dành cho cộng đồng quốc tế mà còn nhằm “đối nội” với dư luận trong nước. Trung Quốc có lẽ đang lo ngại tình hình bệnh dịch dẫn đến kinh tế đối mặt nhiều khó khăn, khiến cho dư luận nội bộ bất bình, nên chính phủ nước này đang tìm cách chuyển mối quan tâm sang các vấn đề bên ngoài.

Thứ ba, giới cầm quyền của chính quyền Bắc Kinh đang đánh giá sai về nhận thức của các nước xung quanh đối với nước này. Trước các hành vi hung hăng, gây hấn của Bắc Kinh thì ngày càng có nhiều nước thấy rõ Trung Quốc là mối đe dọa của thế giới. Trước một mối đe dọa, các quốc gia khác tất nhiên phải tìm kiếm biện pháp ngăn chặn. Trong khi đó, bài phân tích của tờ Hoàn Cầu thời báo nhấn mạnh việc Ấn Độ cho rằng nhận được sự ủng hộ từ Mỹ, hay các quốc gia khác, thì chỉ là “ảo ảnh”. Tuy nhiên, thực tế khi các nước có cùng một mối lo ngại thì sẽ cùng hướng đến việc phối hợp với nhau để ngăn chặn là điều hiển nhiên.

“Chính vì thế, cách Trung Quốc thể hiện sẵn sàng mở ra nhiều mặt trận cùng lúc sẽ chẳng thể thành công”, TS Nagao đánh giá.