Xâm nhập mặn đã, đang và được dự báo sẽ tiếp tục diễn ra gay gắt. Do đó, tình trạng hạn hán, thiếu nước năm nay xảy ra trên diện rất rộng, trải dài từ Bắc Bộ, miền Trung, Tây Nguyên đến Đồng bằng sông Cửu Long và có diễn biến rất phức tạp. Lượng mưa cũng như lượng dòng chảy trên các sông, suối phạm vi cả nước rất thấp so với trung bình nhiều năm.

Ông Châu Trần Vĩnh – Phó Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho biết, hiện nay nhiều hồ chứa, đặc biệt là các hồ chứa lớn, quan trọng, lượng nước tích được đầu mùa cạn là không nhiều, chỉ từ 40-75% tùy từng hồ, đặc biệt có hồ chứa chỉ tích được khoảng 20%. Các hồ chứa thủy lợi vừa và nhỏ cũng chỉ tích được 70-80%, nhiều hồ chỉ đạt 40-50%. Riêng hồ thủy điện Hòa Bình với dung tích hưu ích hơn 6 tỷ m3 đã ghi nhận mực nước thấp kỷ lục trong suốt gần 30 năm vận hành.

Ảnh chụp màn hình báo Lao Động.

Ninh Thuận, địa phương được cho là ảnh hưởng nặng nề nhất. Tỉnh này đang đối diện với hạn hán khốc liệt bởi nắng nóng kéo dài, các hồ chứa, kênh thủy lợi cạn khô đáy, hàng nghìn ha cây trồng và vật nuôi đang chật vật vì thiếu nước. Đặc biệt là huyện Thuận Nam, vùng bị ảnh hưởng nhất trong mùa hạn. 

Tại huyện, hơn 54.000 con cừu đang thiếu thức ăn và nước uống.

Ông Kiền Văn Luận (thôn Văn Lâm, xã Phước Nam) chăn thả đàn cừu 600 con trên cánh đồng làng nói với VnExpress cho biết. “Mùa này, cây cỏ khô, cừu còn ăn tạm được, nhưng nước là bài toán khó”, người đàn ông 48 tuổi nói, vừa nhìn con kênh cạn nước.

Không chỉ nước uống, thức ăn cũng trở nên khan hiếm với những đàn cừu.

Những người chăn cừu ở xã Phước Nam giờ chỉ trông chờ vào giếng hoang nằm giữa cánh đồng, cách xã chừng 2 km. Giếng rộng 2,2 m, sâu 5m, còn nguồn nước ít ỏi cho đàn cừu.

Ông Bá Minh Bạch (áo xanh đậm) vừa đến sau ông Luận cho biết do nắng hạn, đàn cừu của gia đình đang chết dần. “Đàn cừu của nhà tôi có hơn 250 con, giờ chỉ còn 200 con nên dù có vất vả cỡ nào tôi cũng phải đưa chúng tới đây kiếm ngụm nước, rồi mới an tâm chăn thả tiếp”, ông Bạch nói.

Chạy hơn 5 km để đến giếng nước, con cừu non trong đàn của ông Bạch mệt lả, quỵ gối hớp ngụm nước mát do chủ chăn vừa múc lên.

Lý giải việc dẫn tới tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn, ông Vĩnh nói với báo Lao Động rằng một trong những nguyên nhân là do biến đổi khí hậu.

Biến đổi khí hậu là làm thay đổi lớn chế độ dòng chảy trên hầu hết các sông, suối, làm cho nhiều sông, suối bị suy giảm dòng chảy nghiêm trọng, nhiều nơi đạt mức thấp kỷ lục và gia tăng tình trạng lũ lụt, lũ ống, lũ quét, sạt lở bờ sông, suối ở nhiều địa phương trên cả nước.

Hệ quả của nó là kéo theo tình trạng hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, đặc biệt là thiếu nước sạch phục vụ mục đích sinh hoạt của người dân ở nhiều khu vực.

Bên cạnh đó, một nguyên nhân ảnh hưởng rất lớn đến tình trạng hạn mặn là việc giảm xả nước của các đập thuỷ điện Trung Quốc. Điều này có thể khiến nạn ngập mặn ở vùng thuộc Việt Nam trở nên nghiêm trọng hơn.

Tổng cục Thuỷ lợi cũng cho biết thêm, so với hai năm gần nhất là 2018, 2019, việc vận hành xả nước của các đập thuỷ điện Trung Quốc đã chậm hơn khoảng 15 ngày. Theo thông lệ, các đập thường xả nước vào giữa tháng 2 hàng năm.

Khó khăn về nguồn nước đang khiến hạn hán, xâm nhập mặn diễn ra nghiêm trọng tại tỉnh khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Đến nay, tổng thiệt hại lúa vụ Mùa 2019 và vụ Đông Xuân 2019 – 2020 khoảng gần 39.000ha.

Cùng với đó, có khoảng 88.300 hộ dân thuộc các tỉnh khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đang gặp khó khăn về nguồn nước sinh hoạt. Trong đó, chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là Sóc Trăng với 24.000 hộ dân, tiếp đến là Cà Mau 20.500 hộ dân, Bến Tre 12.700 hộ dân…

Thể Loại: Môi trường Thời sự